وداع با درویش‌رضا منظمی و میراثی که ادامه دارد

سمیه روزبهانی ـ پایگاه خبری زرک|

درگذشت درویش‌رضا منظمی، نوازنده و مدرس پیشکسوت کمانچه و از چهره‌های اثرگذار موسیقی دستگاهی و نواحی ایران، صرفاً فقدان یک هنرمند نیست؛ بلکه از دست رفتن بخشی از حافظه شنیداری زاگرس است؛ صدایی که از الشتر برخاست و در تاریخ موسیقی ایران ماندگار شد.

خبر درگذشت استاد درویش‌رضا منظمی، بار دیگر اهمیت نسل‌هایی از هنرمندان را یادآور می‌شود که عمر خود را نه صرف شهرت، بلکه وقف حفظ و انتقال میراث موسیقایی ایران کردند. او از جمله هنرمندانی بود که مسیر هنری خود را از دل آموزش‌های خودآموخته در زادگاهش آغاز کرد و سپس با طی مسیر آموزشی منسجم، به یکی از چهره‌های معتبر در حوزه کمانچه و موسیقی دستگاهی بدل شد.

منظمی متولد الشتر در استان لرستان بود؛ جغرافیایی که همواره یکی از کانون‌های مهم موسیقی نواحی ایران به‌شمار می‌رود. او از نوجوانی با کمانچه آشنا شد و سپس در ادامه مسیر حرفه‌ای خود، از محضر استادانی همچون حسین یاحقی و علی‌اصغر بهاری بهره برد و ردیف‌های موسیقی ایرانی را نزد استادانی چون نورعلی برومند و داریوش صفوت فرا گرفت. این ترکیب از آموزش آکادمیک و ریشه‌های بومی، از او هنرمندی ساخت که میان موسیقی دستگاهی و موسیقی نواحی پیوندی زنده برقرار کرد.

او از اعضای اولیه گروه «شیدا» بود؛ گروهی که در دهه‌های ۵۰ و ۶۰ خورشیدی از جریان‌های اثرگذار موسیقی اصیل ایرانی به شمار می‌رود و در کنار هنرمندانی چون محمدرضا لطفی و محمدرضا شجریان، در بازتعریف و تثبیت بخشی از موسیقی دستگاهی نقش‌آفرین شد. با این حال، اهمیت کارنامه منظمی تنها به این دوره محدود نماند و سال‌های بعد نیز با فعالیت آموزشی مستمر، به تربیت شاگردان متعدد و انتقال ردیف موسیقی ایرانی ادامه داد.

در کنار موسیقی دستگاهی، او همواره به ریشه‌های بومی خود وفادار ماند و در روایت موسیقایی لرستان و زاگرس، نقش یک حامل فرهنگی را ایفا کرد؛ روایتی که در آن کمانچه صرفاً یک ساز نبود، بلکه زبان بیان تجربه‌های زیسته مردم این سرزمین بود.

در پیام‌های تسلیت نهادهای فرهنگی از جمله بنیاد رودکی و حوزه هنری لرستان، بر جایگاه هنری و فرهنگی منظمی تأکید شده و از او به‌عنوان هنرمندی یاد شده است که نغمه‌هایش بازتاب عشق به فرهنگ ایران و میراث موسیقایی این سرزمین بود.

درگذشت درویش‌رضا منظمی پایان یک زندگی هنری پربار است، اما تأثیر او در موسیقی ایران در قالب آثار، شاگردان و روایت‌هایی که از موسیقی نواحی و دستگاهی بر جای گذاشت، ادامه خواهد یافت؛ حضوری که نشان می‌دهد پیوند هنر با فرهنگ، فراتر از عمر یک هنرمند امتداد پیدا می‌کند.